Kategoria: Ład i żywioł w społeczeństwie

POŁOWICZNE ZABÓJSTWO

Żywności, kobiet i ofiar szukać należy poza klanem: w obrę­bie klanu wszystko jest święte i nakazuje szacu­nek. Na nic nie wolno tu podnosić ręki, niczym posługiwać się dla zaspokojenia głodu, pożądli­wości erotycznej czy żądzy krwi.Na Nowej Brytanii, gdzie każde plemię dzieli się na egzogamiczne fratrie, to samo słowo ozna­cza tego, kto zabija lub też zjada mężczyznę ze swej fratrii, oraz tego, kto narusza prawo egzo­gamiczne. Zbrodniarz taki odpowiada nie tylko za zwykłe zabicie człowieka; osłabia on, kaleczy, uszkadza moc rozproszoną w tym regionie spo­łecznym i kosmicznym, do którego sam należy. Zresztą do podobnych strat doszłoby z chwilą wy­konania na winowajcy wyroku śmierci.

Witaj na moim serwisie! Blog poświęcony jest wiedzy i edukacji. Na co dzień pracuje w szkole i wiem jak ważna jest wiedza dla każdego człowieka. Jeśli podoba Ci się tematyka bloga zapraszam do śledzenia go na bieżąco!

DOPUSZCZENIE SIĘ CZYNU

Dopusz­czając się czegoś takiego, członkowie fratrii mie­liby wrażenie — jak to określają tubylcy z Sa­moa — że „zabijają samych siebie”, że — by po­służyć się dosadnym określeniem Levy-Bruhla — „przystają na coś w rodzaju połowicznego samo­bójstwa”. Nic dziwnego, że przeważnie rezygnuje się z wykonania wyroku śmierci na zbrodniarzu. Zdarza się, że nie ponosi on w ogóle żadnych kon­sekwencji: w osadach eskimoskich wszelka gwał­towna śmierć uchodzi za przypadkową. W naj­gorszym razie poprzestaje się na wygnaniu wi­nowajcy ze wspólnoty, aby nie kalał jej swoją zmazą. Uznawszy go za „nietykalnego”, wypra­wia się go tak jak winnego naruszenia egzogamii: na łódce bez żagla, steru i wioseł, uważając jed­nak, by nikt nie targnął się bezpośrednio na jego życie.

Witaj na moim serwisie! Blog poświęcony jest wiedzy i edukacji. Na co dzień pracuje w szkole i wiem jak ważna jest wiedza dla każdego człowieka. Jeśli podoba Ci się tematyka bloga zapraszam do śledzenia go na bieżąco!

ARABSKA DEFINICJA

Teraz orientujemy się, że arabska definicja kla­nu, jaką podaje Robertson Smith („grupa, w któ­rej nie uznaje się krwawej zemsty”), jest jedynie odpowiednikiem definicji klanu jako grupy, w której ramach nie można zawierać związku mał­żeńskiego. Małżeństwo i zemsta są dopuszczalne jedynie między klanami lub między fratriami. Zarówno małżeństwo, jak zemsta zadzierzgują równie silne więzy i stanowią z tego samego ty­tułu związki krwi odpowiadające sobie pod każ­dym względem, aczkolwiek małżeństwo odpowia­da okresowi pokoju, zemsta — okresowi wojny. Prowadzi się równie dokładny rachunek zbrodni, co małżeństw, żon, które należy dostarczyć, ^ co trupów do pomszczenia.

Witaj na moim serwisie! Blog poświęcony jest wiedzy i edukacji. Na co dzień pracuje w szkole i wiem jak ważna jest wiedza dla każdego człowieka. Jeśli podoba Ci się tematyka bloga zapraszam do śledzenia go na bieżąco!

MORDERSTWA I ZAŚLUBINY

Morderstwa i zaślubiny to świadczenia domagające się kompensaty, wy­wołujące analogiczne zachwianie równowagi, którą przywrócić można jedynie za pomocą stosownych przeciwdziałań:       zbrodnia     za zbrodnię, zona za żonę.   Granet znakomicie podkreślił tę zgodność, stwierdzając, że w Chinach między krewnymi nie­możliwe jest ani małżeństwo, ani wendeta: „krwa­we turnieje, podobnie jak igrzyska seksualne powiada — to środki, dzięki którym mogą się zmierzyć i sprzymierzyć, zbliżyć się i przeciwsta­wić sobie tylko osoby nie związane tożsamością nazwiska i natury”.

Witaj na moim serwisie! Blog poświęcony jest wiedzy i edukacji. Na co dzień pracuje w szkole i wiem jak ważna jest wiedza dla każdego człowieka. Jeśli podoba Ci się tematyka bloga zapraszam do śledzenia go na bieżąco!

WŚRÓD ZAKŁÓCEŃ

W stosunkach między fratria­mi, zarazem sprzymierzonymi i współzawodniczą­cymi ze sobą, krew domaga się krwi; jeśli w jed­nej fratrii krew popłynęła z winy drugiej fratrii, członkowie poszkodowanej grupy dopóty nie za­znają spokoju, dopóki nie uzyskają analogicznego świadczenia w postaci przelanej krwi, która ukoi zabitego, nade wszystko zaś uczyni zadość prawu równowagi, określającemu stosunki dopełniającychsię grup. Jednająca je harmonia składa się więc jak widzieliśmy — z ciągu kolejno otwieranych i za­mykanych asymetrii, powodowanych przez nie­ustanną wymianę obrzędów, kobiet, żywności. Na­rzuca się wniosek, że zbrodnie mają swe miejsce wśród owych zakłóceń równowagi, których regu­larne prowokowanie i likwidowanie wyraża soli­darność fratrii, pozwalając życiu na łączenie zmienności, rytmów wzrostu i schyłku, gwałtow­ności, skoków — z rzeczywistością z istoty swej statyczną, z ustalonym porządkiem rzeczy, który tym samym zostaje przystosowany do procesów stawania się.

Witaj na moim serwisie! Blog poświęcony jest wiedzy i edukacji. Na co dzień pracuje w szkole i wiem jak ważna jest wiedza dla każdego człowieka. Jeśli podoba Ci się tematyka bloga zapraszam do śledzenia go na bieżąco!

PLEMIĘ — ŻYWA CAŁOŚĆ

Rytmiczny porządek przeplatania się wzajemnych darów żywnościowych, wymiany żon i spłacania długów krwi świadczy o prawidłowym działaniu życia plemiennego. Tak przedstawia się typowa struktura, z której chyba wywodzą się w społecz­nościach podzielonych na fratrie zakazy zakreśla­jące w życiu ludzkim domenę sacrum, i ogranicza­jące zasięg swobodnej laickiej działalności. Fra­trie przedstawiają równoważenie się i solidarność dwu pierwiastków, których rozdział stwarza ład, a połączenie — zapewnia płodność; nadawane im imiona to emblematy wskazujące na przeciwień­stwo właściwych im odpowiednio cnót:    Niebo i Ziemia, Ziemia i Woda, Woda i Ogień, Ptak Czarny i Ptak Biały.

Witaj na moim serwisie! Blog poświęcony jest wiedzy i edukacji. Na co dzień pracuje w szkole i wiem jak ważna jest wiedza dla każdego człowieka. Jeśli podoba Ci się tematyka bloga zapraszam do śledzenia go na bieżąco!

W MENTALNOŚCI CZŁOWIEKA

Tak więc nic nie może w mentalności czło­wieka pierwotnego przeciwstawiać się kategorii pary, która obejmuje całokształt zjawisk. Czło­wiek pierwotny nie operuje pojęciem jedności; wszystko, co jest, egzystuje w jego oczach po to tylko, aby stanowić element pary. Leenhardt wy­kazał to znakomicie na przykładzie Kanaka z No­wej Kaledonii. Wuj i siostrzeniec, matka i syn, mąż i żona stanowią parę, która w wyobrażeniu Kanaka jest prawdziwą jednością, liczbą całko­witą, poniżej której rozciąga się dziedzina ułam­ków. Jednostka izolowana, wyodrębniona z ele­mentarnej dwoistości — to istota zagubiona, błą­kająca się; nie jedność, lecz okaleczony szczątek żywej pełni. Kanak nie zna rodzajnika nieokre­ślonego, nie mówi: „jakiś dom”, tylko: „drugi dom”, bo żadne stworzenie, żadna rzecz nie ma bytu niezależnego.

Witaj na moim serwisie! Blog poświęcony jest wiedzy i edukacji. Na co dzień pracuje w szkole i wiem jak ważna jest wiedza dla każdego człowieka. Jeśli podoba Ci się tematyka bloga zapraszam do śledzenia go na bieżąco!

W RAMACH DWOISTOŚCI

„Jeden” i „drugi” dopełniają się wzajemnie w ramach dwoistości, podobnie jak każda fratria w ramach społeczeństwa jest dopeł­nieniem drugiej fratrii.Połączenie płci w małżeństwie stanowi bezpo­średni, pełny, wymowny i kompletny obraz pary jako pojęcia. W oparciu o ten model ujmuje się całokształt życia społecznego. Każda fratria przy­nosi to, czego w różnych dziedzinach braknie dru­giej fratrii. Pierwiastek zaś, który znajduje wcie­lenie we fratrii i w jej członkach, musi nie tylko łączyć się z pierwiastkiem przeciwnym, ale także umacniać się, krzepić we własnej istocie. Tak więc, z jednej strony, chcąc dopełnić jakiego­kolwiek aktu twórczego, trzeba poszukiwać ele­mentu dopełniającego; z drugiej strony — trzeba uchylać się przed nim, by nie skazić własnego je­stestwa; z jednej strony trzeba oszczędzać to wszystko, z czym łączy nas wspólnota pierwiastka, z drugiej strony — nasycać się tym, żywić, aby tę moc nasilić w sobie.

Witaj na moim serwisie! Blog poświęcony jest wiedzy i edukacji. Na co dzień pracuje w szkole i wiem jak ważna jest wiedza dla każdego człowieka. Jeśli podoba Ci się tematyka bloga zapraszam do śledzenia go na bieżąco!

HIERARCHIA I OBRAZA MAJESTATU

Wskutek coraz większej złożoności społeczeństwa zdarza się, że podział na fratrie traci swe znacze­nie na korzyść organizacji związanej ze specja­lizacją grup. W takiej sytuacji przestaje się przy­wiązywać tak wielką wagę do pojęcia pary, a rów­nocześnie zanika poczucie współdziałania, polega­jącego na równowadze usług przyjętych i wy­świadczonych. Solidarność, wiążąca się z tym, że każdy, niezbędny drugiemu, daje tyle, ile bie­rze — przestaje być czymś oczywistym. Pozostaje natomiast tendencja skłaniająca każdą grupę do zachowania swej jedności: nie chodzi już wówczas zachowanie siły witalnej, by służyć nią drugiej połowie ciała społecznego, lecz o jej wyniesienie zapewnienie jej przewagi nad innymi pierwiast­kami, których współdziałanie zapewnia plemieniu byt i rozkwit. Znika już wówczas troska o to, by zachować doskonałą równowagę w stosunkach z grupą przeciwną, równowagę leżącą w interesie obu zainteresowanych stron; zaczyna się pokładać ambicje w ustanowieniu własnego panowania i po­większaniu prestiżu.

Witaj na moim serwisie! Blog poświęcony jest wiedzy i edukacji. Na co dzień pracuje w szkole i wiem jak ważna jest wiedza dla każdego człowieka. Jeśli podoba Ci się tematyka bloga zapraszam do śledzenia go na bieżąco!

GENEZA WŁADZY

Zamiast zasady poszanowania utwierdza się za­sadę indywidualizacji. W miejsce symetrycznej sytuacji współdziałania fratrii zjawia się chwiej­ny stan rywalizacji między dwoma klanami. Klany przeistaczają się z wolna w konfraternie specja­lizujące się w takiej czy innej funkcji społecznej, której sprawowanie staje się zarówno przywile­jem, jak obowiązkiem. Działanie społeczeństwa polega obecnie na współzawodnictwie w podwój­nym znaczeniu: współdziałania i współzawodni­czenia grup, których pierwiastki, przyczyniając się zgodnie do utrzymania harmonii świata, usiłują nie tyle zrównoważyć się wzajemnie, co uzyskać przewagę, a raz uzyskaną — zachować i zalegali­zować prawnie, gdy nikt jej już nie zagraża.

Witaj na moim serwisie! Blog poświęcony jest wiedzy i edukacji. Na co dzień pracuje w szkole i wiem jak ważna jest wiedza dla każdego człowieka. Jeśli podoba Ci się tematyka bloga zapraszam do śledzenia go na bieżąco!